Wymieniłeś piec? Masz tylko 14 dni. Wielu właścicieli zapomina o drugim obowiązku

Zakup i montaż nowego pieca, pompy ciepła albo innego źródła ogrzewania nie kończą formalności. Po uruchomieniu urządzenia właściciel domu ma 14 dni na złożenie nowej deklaracji do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków. Obowiązek powstaje choćby wtedy, gdy wcześniejsza deklaracja została złożona prawidłowo. Za brak aktualnego zgłoszenia może grozić mandat do 500 zł, a jeżeli sprawa trafi do sądu – grzywna sięgająca 5 tys. zł.

Fot. Warszawa w Pigułce

Wielu właścicieli pamiętało o pierwszym powszechnym spisie źródeł ogrzewania, którego podstawowy termin upłynął 30 czerwca 2022 roku. Część osób uznała jednak, iż deklarację CEEB składa się tylko raz.

Główny Urząd Nadzoru Budowlanego wyjaśnia, iż tak nie jest. Każde uruchomienie nowego źródła ciepła oraz każda wymiana dotychczasowego urządzenia powodują powstanie kolejnego obowiązku.

Termin wynosi dokładnie 14 dni

W przypadku nowego źródła ogrzewania deklarację trzeba złożyć:

w ciągu 14 dni od dnia jego uruchomienia.

Termin nie jest liczony od:

• dnia zakupu urządzenia,
• podpisania umowy z instalatorem,
• wystawienia faktury,
• dostarczenia pieca do domu,
• otrzymania dotacji,
• zakończenia całego remontu.

Decydujący jest moment faktycznego uruchomienia źródła ciepła lub spalania paliw.

Jeżeli instalator zamontował urządzenie wcześniej, ale zostało ono uruchomione dopiero po kilku dniach, termin należy liczyć od uruchomienia. Warto zachować protokół odbioru lub uruchomienia instalacji, ponieważ pozwala wykazać adekwatną datę.

Wymiana starego pieca oznacza nową deklarację

Najczęstszy błąd polega na przekonaniu, iż wcześniejszy wpis w CEEB pozostaje wystarczający po modernizacji ogrzewania.

Jeżeli właściciel usunął stary kocioł węglowy i uruchomił:

• kocioł gazowy,
• pompę ciepła,
• ogrzewanie elektryczne,
• nowy kocioł na pellet,
• kocioł olejowy,
• inne źródło ogrzewania,

musi ponownie przekazać aktualne dane do ewidencji.

GUNB podkreśla, iż jednorazowe wypełnienie deklaracji nie powoduje wygaśnięcia obowiązku na przyszłość. Nowa deklaracja aktualizuje informacje o urządzeniach rzeczywiście zainstalowanych i eksploatowanych w budynku.

Dotyczy to również sytuacji, w której starego urządzenia nie usunięto, ale do instalacji dodano drugie źródło ciepła – na przykład pompę ciepła, kominek albo dodatkowy kocioł.

Nowy dom: termin nie zawsze zaczyna się przy odbiorze budynku

W przypadku nowo wybudowanego domu obowiązuje ta sama zasada – właściciel ma 14 dni od uruchomienia źródła ciepła.

Nie należy automatycznie liczyć terminu od:

• uzyskania pozwolenia na użytkowanie,
• zgłoszenia zakończenia budowy,
• zameldowania,
• przeprowadzki do domu.

Jeżeli ogrzewanie zostało uruchomione wcześniej, termin mógł rozpocząć się jeszcze przed formalnym zamieszkaniem w budynku.

Deklaracji wymaga źródło ciepła lub spalania paliw o mocy nominalnej nieprzekraczającej 1 MW. Przepisy obejmują zarówno budynki mieszkalne, jak i niemieszkalne.

Korekta błędu to coś innego niż wymiana urządzenia

Trzeba rozróżnić zmianę źródła ogrzewania od zwykłej korekty wcześniejszej deklaracji.

Nową deklarację należy złożyć, gdy:

• uruchomiono ogrzewanie w nowym budynku,
• wymieniono stary piec lub kocioł,
• zamontowano dodatkowe źródło ciepła,
• rozpoczęto eksploatację urządzenia, którego wcześniej nie było.

W takich przypadkach obowiązuje 14-dniowy termin liczony od uruchomienia.

Korekta lub modyfikacja jest potrzebna, gdy:

• wpisano nieprawidłowy adres,
• omyłkowo zaznaczono niewłaściwe urządzenie,
• podano błędne dane techniczne,
• w deklaracji znalazła się oczywista pomyłka.

Sama poprawa literówki lub błędu nie oznacza, iż właściciel otrzymuje nowy termin 14 dni od wykrycia pomyłki. Dane należy skorygować możliwie szybko. System CEEB umożliwia nie tylko złożenie deklaracji, ale także jej modyfikację.

Jeżeli błąd wiąże się z faktyczną zmianą sposobu ogrzewania, nie należy ograniczać się do kosmetycznej korekty. Trzeba przekazać aktualne informacje o źródłach działających w budynku.

Obowiązek dotyczy nie tylko pieców węglowych

CEEB nie jest wyłącznie rejestrem „kopciuchów”. Zgłasza się do niej różne źródła ogrzewania i spalania paliw, w tym m.in.:

• kotły na paliwo stałe,
• piece kaflowe,
• kominki,
• kotły gazowe,
• kotły olejowe,
• pompy ciepła,
• ogrzewanie elektryczne,
• kolektory słoneczne wykorzystywane do przygotowania ciepłej wody,
• przyłączenie do sieci ciepłowniczej.

Zakres zgłoszenia zależy od tego, jakie urządzenia są zainstalowane i faktycznie eksploatowane w danym budynku lub lokalu.

Kto musi złożyć deklarację?

W domu jednorodzinnym obowiązek spoczywa zwykle na właścicielu budynku.

W przypadku budynku wielorodzinnego deklarację dotyczącą wspólnego źródła ogrzewania składa zarządca. o ile jednak w lokalu znajduje się indywidualne źródło – na przykład piec, kocioł lub kominek – konieczne może być przekazanie zarządcy odpowiednich informacji albo dokonanie zgłoszenia zgodnie ze sposobem zarządzania nieruchomością.

Za wykonanie obowiązku nie odpowiada automatycznie instalator. Firma może pomóc w zgłoszeniu, ale właściciel powinien upewnić się, iż deklaracja rzeczywiście trafiła do systemu.

Sama obietnica wykonawcy, iż „wszystko zostanie załatwione”, nie zastępuje potwierdzenia złożenia dokumentu.

Deklarację można złożyć przez internet albo w urzędzie

Najprościej przesłać deklarację elektronicznie przez System ZONE obsługujący CEEB. Do zalogowania można wykorzystać środki dostępne w login.gov.pl, między innymi Profil Zaufany, e-dowód lub bankowość elektroniczną.

Usługa jest bezpłatna, a jej wypełnienie zajmuje zwykle od kilku do kilkunastu minut.

Osoby, które nie chcą korzystać z internetu, mogą złożyć deklarację papierową we adekwatnym urzędzie gminy lub miasta.

Stosowane są dwa podstawowe formularze:

• formularz A – dla budynków i lokali mieszkalnych,
• formularz B – dla budynków i lokali niemieszkalnych.

Po wysłaniu deklaracji przez internet warto pobrać i zachować urzędowe potwierdzenie.

Mandat do 500 zł, a w sądzie choćby 5 tys. zł

Niezłożenie deklaracji w ustawowym terminie stanowi wykroczenie. Oficjalne komunikaty samorządów wskazują, iż właściciel może otrzymać:

mandat do 500 zł, a w postępowaniu sądowym grzywnę do 5 tys. zł.

Kara nie jest jednak naliczana automatycznie piętnastego dnia. Nie oznacza to również, iż każdy spóźniony właściciel od razu zapłaci 5 tys. zł. Jest to górna wysokość grzywny, którą może wymierzyć sąd.

Znaczenie mają okoliczności sprawy, długość opóźnienia oraz to, czy właściciel sam naprawił zaniedbanie, zanim wykrył je adekwatny organ.

Spóźniłeś się? Nie czekaj na kontrolę

Ustawa przewiduje mechanizm pozwalający uniknąć odpowiedzialności, o ile deklaracja zostanie złożona po terminie, ale zanim adekwatny organ uzyska informację o popełnieniu wykroczenia.

W praktyce działa to podobnie do czynnego żalu: właściciel powinien jak najszybciej uzupełnić brakujące zgłoszenie, zanim urząd sam stwierdzi uchybienie.

Nie należy zatem zakładać, iż skoro termin już minął, składanie deklaracji nie ma sensu. Dalsze zwlekanie zwiększa ryzyko, iż nieprawidłowość zostanie wykryta podczas kontroli lub porównania danych.

Dane mogą zostać sprawdzone podczas kontroli

Informacje zgromadzone w CEEB mogą być zestawiane ze stanem faktycznym budynku. Podczas kontroli źródła ogrzewania służby mogą sprawdzić m.in.:

• rodzaj zainstalowanego urządzenia,
• wykorzystywane paliwo,
• klasę i parametry kotła,
• zgodność urządzenia z uchwałą antysmogową,
• zgodność stanu faktycznego z deklaracją CEEB.

Na Mazowszu ma to dodatkowe znaczenie ze względu na obowiązujące oraz nadchodzące zakazy dotyczące części kotłów i paliw stałych.

Nieaktualny wpis może również komplikować ubieganie się o niektóre dotacje związane z wymianą źródła ogrzewania lub termomodernizacją.

Po remoncie trzeba sprawdzić dwie rzeczy

Po wymianie pieca właściciel powinien odpowiedzieć sobie na dwa pytania:

1. Czy nowe urządzenie spełnia wymagania techniczne i lokalne przepisy antysmogowe?
2. Czy w ciągu 14 dni od uruchomienia została złożona aktualna deklaracja CEEB?

Pierwszy obowiązek dotyczy legalności i parametrów urządzenia. Drugi – przekazania aktualnych danych do centralnej ewidencji. Wykonanie jednego nie zastępuje drugiego.

Najważniejsza zasada jest prosta: nowy dom, wymieniony piec albo dodane źródło ogrzewania oznaczają konieczność zgłoszenia do CEEB w ciągu 14 dni od uruchomienia. Zwykły błąd w istniejącej deklaracji należy natomiast poprawić poprzez jej modyfikację.