Wielka wymiana w blokach w całej Polsce. Spółdzielnie mają czas do końca 2026 roku. lokatorzy muszą wpuścić monterów

Miliony mieszkańców bloków w całym kraju czekają w najbliższych miesiącach pukania do drzwi i przymusowe wizyty techników. Unijne przepisy nie zostawiają zarządcom wyboru: do 1 stycznia 2027 roku dotychczasowe urządzenia pomiarowe muszą bezwzględnie zniknąć z mieszkań. Choć rachunek za całą operację pośrednio uderzy w kieszenie lokatorów, to nowe zasady rozliczeń ukrócą powszechny proceder grzania na koszt sąsiada. Zobacz, co musi zostać wymienione i dlaczego zakręcony grzejnik nie ochroni cię przed opłatami!

Licznik energii elektrycznej. | Fot. Shutterstock.

Koniec spisywania stanu z natury. Liczniki ze zdalnym odczytem obowiązkowe

Do 1 stycznia 2027 roku w budynkach wielorodzinnych w całym kraju dobiec musi końca gigantyczna operacja techniczna. Zarządcy nieruchomości, spółdzielnie mieszkaniowe oraz wspólnoty mają czas wyłącznie do końca 2026 roku na dostosowanie instalacji pomiarowych do restrykcyjnych wymagań prawnych. Sprawa dotyczy wdrożenia znowelizowanej ustawy o efektywności energetycznej z 20 kwietnia 2021 roku, implementującej do polskiego porządku prawnego dyrektywę unijną.

Zgodnie z przepisami, z mieszkań muszą bezpowrotnie zniknąć wszystkie tradycyjne urządzenia pomiarowe, które wymagają fizycznej obecności inkasenta w lokalu. Obowiązkowej wymianie na modele z funkcją zdalnego odczytu radiowego podlegają:

• ciepłomierze (liczniki ciepła mierzące faktyczne zużycie w gigadżulach),
• elektroniczne podzielniki kosztów ogrzewania montowane na grzejnikach,
• wodomierze ciepłej i zimnej wody użytkowej.

Nowe urządzenia transmitują dane telemetryczne bezpośrednio do odbiorników zarządcy bez konieczności niepokojenia domowników, co eliminuje konieczność umawiania wizyt i szacowania zużycia przy nieobecności lokatora.

Od 200 do 400 zł za lokal. Kto zapłaci za wymianę i jaki jest haczyk w prawie?

Od strony formalnej ciężar organizacji przetargów, zakupu urządzeń i koordynacji prac montażowych spoczywa na zarządcy nieruchomości. Nie oznacza to jednak, iż lokatorzy nie odczują tej operacji finansowo. Szacunkowy koszt wymiany kompletnego zestawu urządzeń waha się od 200 do 400 zł na jedno mieszkanie (ostateczna kwota zależy od liczby pionów wodnych oraz grzejników). Środki na ten cel są niemal w całości pokrywane z gromadzonego przez lata funduszu remontowego lub bieżących zaliczek eksploatacyjnych, co może ograniczyć pulę pieniędzy na inne pilne remonty w bloku.

Ustawodawca przewidział jednak pewną furtkę prawną. Na mocy rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 7 grudnia 2021 roku zarządca może odstąpić od montażu urządzeń ze zdalnym odczytem, o ile specjalistyczny audyt wykaże, iż operacja jest technicznie niewykonalna lub ekonomicznie nieopłacalna w perspektywie 5-letniej kalkulacji oszczędności energii. W praktyce jednak w większości typowych bloków kryteria te nakazują bezwzględną modernizację.

Rola samego mieszkańca sprowadza się do jednego, bezwzględnego obowiązku: musi on udostępnić lokal i wpuścić uprawnionego montera w wyznaczonym terminie. Odmowa wpuszczenia technika grozi karnym rozliczaniem lokalu według maksymalnych stawek ryczałtowych.

Koniec z zakręcaniem kaloryferów do zera. Bat na „pasożytnictwo cieplne”

Równolegle z wymianą aparatury w życie weszły zaostrzone mechanizmy rozliczeń kosztów centralnego ogrzewania, obowiązujące od sezonu grzewczego 2025/2026. Zmiany te definitywnie kończą z procederem tzw. pasożytnictwa cieplnego.

Dotychczas wielu lokatorów całkowicie zakręcało zawory grzejnikowe na całą zimę, licząc na zerowe opłaty zmienne, podczas gdy ich mieszkania dogrzewały się przenikającym przez ściany i stropy ciepłem od sąsiadów. Nowe przepisy nałożyły na zarządców obowiązek wyznaczenia minimalnego oraz maksymalnego kosztu zmiennego zakupu ciepła dla wszystkich lokalu:

• Koszt minimalny – stanowi równowartość energii niezbędnej do utrzymania w pomieszczeniu normowej temperatury (minimum 16–20°C). choćby przy całkowicie zakręconych grzejnikach lokator musi pokryć tę bazową opłatę, gdyż fizycznie korzysta z ciepła budynku.
• Koszt maksymalny – zabezpiecza z kolei rzetelnych mieszkańców szczytowych czy narożnych lokali przed astronomicznymi dopłatami wynikającymi z niekorzystnego położenia w bryle budynku.

Warszawskie osiedla w blokach startowych: Mokotów, Wola i Śródmieście gonią terminy

W stolicy, gdzie setki tysięcy mieszkańców żyje w wielorodzinnej zabudowie, zbliżający się termin wywołuje niemałe poruszenie wśród zarządców wielkich spółdzielni i wspólnot.

Na Mokotowie, w potężnych zespołach mieszkaniowych na Służewie nad Dolinką czy Stegnach, spółdzielnie już od miesięcy prowadzą harmonogramowe wymiany podzielników i wodomierzy na radiowe, by zdążyć przed końcem roku. Z kolei na Woli, gdzie obok modernistycznych bloków Muranowa i Koła wyrosły dziesiątki gęstych osiedli deweloperskich z pierwszej dekady XXI wieku, zarządcy muszą wymienić tysiące ciepłomierzy w węzłach mieszkaniowych, co rodzi wyzwania logistyczne. Równie napięta sytuacja panuje w Śródmieściu – w tamtejszych punktowcach i plombach z lat 60. i 70. instalacje wymagają nierzadko wstępnych przeróbek zaworów przed montażem nowych urządzeń telemetrycznych. Dla lokatorów z Mokotowa, Woli i Śródmieścia komunikat administracji jest jasny: do końca 2026 roku każdy lokal musi zostać zmodernizowany.

Podsumowanie: wielka wymiana liczników i podzielników do 1 stycznia 2027 r.

Zobacz zestawienie najważniejszych faktów dotyczących nadchodzących zmian w budynkach wielorodzinnych:

• Nieprzekraczalny termin – wszystkie liczniki i podzielniki bez zdalnego odczytu muszą zostać wymienione do 1 stycznia 2027 r.
• Urządzenia objęte nakazem – ciepłomierze, elektroniczne podzielniki kosztów ogrzewania oraz wodomierze.
• Koszt od 200 do 400 zł – finansowanie operacji pochodzi zwykle z funduszu remontowego lokatorów.
• Obowiązek udostępnienia lokalu – mieszkaniec ma bezwzględny obowiązek wpuścić montera w wyznaczonym terminie.
• Zdalna telemetria bez wizyt – stany zużycia odczytywane są drogą radiową z klatki lub z zewnątrz budynku.
• Walka z pasożytnictwem cieplnym – wyznaczenie minimalnego kosztu zmiennego uniemożliwia grzanie się kosztem sąsiada.
• Mobilizacja na Mokotowie, Woli i w Śródmieściu – warszawskie spółdzielnie przyspieszają harmonogramy prac montażowych.

Źródło: forsal