Nowy Targ wśród smogowych rekordzistów Polski. Małe miasta mają większy problem niż metropolie

podhaleregion.pl 5 godzin temu

Nowy Targ po raz kolejny znalazł się w gronie miejscowości zmagających się z największym zanieczyszczeniem powietrza w Polsce. Najnowsza analiza Polskiego Alarmu Smogowego, obejmująca dane za 2025 rok, pokazuje, iż problem smogu wciąż najmocniej dotyka mniejsze miasta i miejscowości. Co więcej, po latach poprawy jakości powietrza w Polsce pojawiają się sygnały odwrócenia tego trendu.

Polski Alarm Smogowy (PAS) opublikował 19 listopada najnowsze zestawienie dotyczące jakości powietrza w polskich miejscowościach. Analizę przeprowadzono na podstawie pomiarów z 2025 roku, uwzględniając nowe, bardziej rygorystyczne normy, które zaczną obowiązywać od stycznia 2030 roku.

Wnioski nie napawają optymizmem. Największy problem z zanieczyszczeniem powietrza występuje w okresie grzewczym, a wśród smogowych rekordzistów od lat powtarzają się te same miejscowości.

Nowy Targ w niechlubnym gronie

W zestawieniu dotyczącym zanieczyszczenia pyłem PM10 Polski Alarm Smogowy ponownie wskazuje m.in. Nową Rudę, Żywiec, Suchą Beskidzką, Nowy Sącz i Nowy Targ. To miejscowości, które regularnie pojawiają się w analizach jako obszary szczególnie dotknięte zimowym smogiem.

Co istotne, największe problemy z jakością powietrza nie występują wcale w największych aglomeracjach. Wręcz przeciwnie – pierwszą dziesiątkę miejscowości z największą liczbą dni smogowych tworzą przede wszystkim mniejsze ośrodki, często pozbawione dużych zakładów przemysłowych czy intensywnego ruchu samochodowego.

– Interesująco wygląda porównanie jakości powietrza w dużych i mniejszych miastach. jeżeli chodzi o dni smogowe z pyłem PM10, miasta wojewódzkie są w znacznie lepszej sytuacji niż miejscowości powiatowe – komentuje Piotr Siergiej, rzecznik Polskiego Alarmu Smogowego.

Przykładem jest Kraków, który w zestawieniu dotyczącym dni smogowych z pyłem PM10 znalazł się na 23. miejscu. Warszawa uplasowała się dopiero na 40. pozycji. Więcej dni z przekroczeniami odnotowano m.in. w podkrakowskim Zabierzowie niż w samej stolicy Małopolski.

Zdaniem przedstawicieli PAS dane te obalają przekonanie, iż w mniejszych miejscowościach i na terenach wiejskich oddycha się czystszym powietrzem. Głównym źródłem zimowego smogu pozostają stare domowe kotły i piece, w których spalany jest węgiel oraz drewno.

Nawet cztery miesiące w roku ze smogiem

Niepokojąco wyglądają również wyniki pomiarów pyłu PM2.5, którego drobne cząsteczki mogą przedostawać się z płuc do krwiobiegu i innych narządów.

W siedmiu miastach znajdujących się w czołówce zestawienia mieszkańcy oddychali powietrzem przekraczającym przyszłe normy przez trzy, a choćby cztery miesiące w roku.

Najwięcej takich dni odnotowano w Krotoszynie – 136. Kolejne miejsca zajęły Częstochowa (120 dni) i Żywiec (119 dni).

Tymczasem zgodnie z normami, które zaczną obowiązywać w 2030 roku, liczba dni ze średniodobowym stężeniem PM2.5 przekraczającym 25 µg/mł nie powinna być większa niż 18 w ciągu roku.

Spośród 108 analizowanych lokalizacji zaledwie siedem spełniło ten warunek.

Zdecydowanie lepiej sytuacja wygląda w miejscowościach położonych nad morzem i w pasie nadmorskim. Wśród miejsc z najczystszym powietrzem znalazły się m.in. Szczecinek, Świnoujście, Bytów, Kołobrzeg i Koszalin.

Poprawa jakości powietrza zwolniła?

Polski Alarm Smogowy zwraca uwagę na jeszcze jedno niepokojące zjawisko. Po latach stopniowej poprawy jakości powietrza w Polsce pojawiają się oznaki odwrócenia tego trendu.

Według danych Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska od 2023 roku wzrosła liczba obszarów, na których przekraczane są średnioroczne normy dotyczące pyłu PM2.5 oraz rakotwórczego benzo(a)pirenu.

Przedstawiciele PAS podkreślają, iż nie można czekać z działaniami do 2030 roku, kiedy zaczną obowiązywać nowe przepisy.

Według danych przytoczonych przez organizację zanieczyszczenie powietrza przyczynia się w Polsce do około 32 tysięcy przedwczesnych zgonów rocznie.

Stare piece wciąż największym problemem

Jak wskazuje Polski Alarm Smogowy, aż 84 proc. emisji szczególnie niebezpiecznego pyłu PM2.5 pochodzi ze spalania węgla i drewna w domowych kotłach oraz piecach.

Dlatego najważniejsze znaczenie dla poprawy jakości powietrza mają wymiana przestarzałych źródeł ogrzewania oraz termomodernizacja budynków.

Bez skutecznych programów wsparcia dla mieszkańców proces ograniczania zanieczyszczeń może potrwać jeszcze wiele lat.

Dla Nowego Targu najnowsza analiza jest kolejnym przypomnieniem, iż mimo podejmowanych działań problem smogu pozostaje aktualny. Miasto wciąż pojawia się wśród miejscowości wskazywanych przez Polski Alarm Smogowy jako szczególnie narażone na zanieczyszczenie powietrza w okresie grzewczym.

Źródło: Polski Alarm Smogowy, informacja prasowa z 19 listopada 2026 r., analiza pomiarów jakości powietrza za 2025 rok.

Idź do oryginalnego materiału